niedziela, 29 grudnia 2013

Myśli o postępowaniu łaskawego wybawcy

   Zrozumienie łaskawego wybawcy jest wznioślejsze od zrozumienia samodzielnego namaszczonego, który patrzy tylko na odwracanie zależności. Ten samodzielny namaszczony dokonuje jeszcze rozróżnień. Patrzy na zewnętrzny świat i widzi jego znikomość, więc odwraca się od niego. Pragnie oczyścić się z wszelkich wad winy i zdobyć wolność. Lekceważy wszystko, co pojawia się w duszy i traktuje jako złudzenia. Z przekonaniem odrzuca wszystko co światowe i zmysłowe. Rozmyślając, dochodzi do „zrozumienia głębokiej słowności” (moralności). Tylko tego jednego jest pewien i z tego powodu wypiera się wszelkich działań, poświęcając się zupełnie zrozumieniu i rozmyślaniu. Jego zrozumienie ciągle jest dwoiste – wyróżnia przyczynę i skutek, stałość i znikomość, treść i duszę, rzetelność i pozorność.
   Natomiast łaskawy wybawca, przyjmując cztery rodzaje przeświadczeń,1 nie pozostaje ani na zewnątrz, ani wewnątrz. Nie lęka się więc patrzeć na duszę jako wolną od pojmowania pojęcia. Patrzy w celu zdobycia doświadczenia. Nie odrzuca żadnych doświadczeń jakie pojawiają się we własnej świadomości, ale rozmyśla nad nimi aż zdobędzie zupełną jasność. Przez to szczególne skupienie na duszy, postępowanie to bywa zwane samą duszą (tyb. semcampa – sems tsam pa, sanskr. ćitamatra – cittamātra). Tak też zasadniczą różnicą między samodzielnym namaszczonym a łaskawym wybawcą jest uwzględnienie duszy. Namaszczony wypiera się duszy jako złudnej, a wybawca bierze ją za rzetelną.
   Ten wybawca widzi całą rzeczywistość jako rzutowaną przez duszę. Wszystko jest zależne od niej. Dusza jest sprawcą, z niej wynika rzeczywistość, naczynia i wyciągi (światy i dusze, byty nieożywione i ożywione). Za początek i kres uznaje się własną świadomość. Własna świadomość jest tutaj rozumiana jako sumienie, w którym zbierają się dobre i złe wyrzuty. Jest więc jednostkowa, ale będąc rozumną, jest też w stanie przenikać wszystko, co jest. Obejmuje również wszystkich przez poleganie na łasce. Zatem jednostkowa świadomość za sprawą wzroku poznania i poruszenia łaski ogarnia całość – świat i dusze.
   Mimo przyjmowania postrzeżeń duszy za prawdziwe i pewnego polegania na doświadczeniu zmysłów, w tym postępowaniu także przestrzega się wstrzemięźliwości za pośrednictwem ciała, mowy i myśli. Ponieważ jest się świadomym omylności zmysłów, szuka się czystej istoty duszy, wolnej od pojmowania pojęcia. W ten sposób pojawia się jasne przeświadczenie. Wybawca porusza się za sprawą przebłysków i na ich podstawie buduje rozmyślania. Spełnia poznanie i zasługę, stosując pięć dróg. Przechodzi od czystej świadomości przez jej zastosowanie, widzenie, rozmyślanie, aż wkracza na drogę, na której zanika wszelka nauka. Wyjście poza pojęciowość jest tutaj oczywiste. Już na początku wybawca opiera się na czystych przeświadczeniach, niezakłamanych, wolnych od pojmowania i pojęcia. Pozwala im się rozwinąć przez poddanie się łasce świadomości, zastosowania i widzenia. Na tej podstawie rozmyśla i dzięki zrozumieniu wkracza na drogę nieuczenia się.
   Widząc dobro w rzeczywistości, wzrusza się łaską i z tej pobudki pomaga sobie i innym. W postępowaniu samodzielnego namaszczonego nie było myśli o innych duszach. Tutaj pojawia się pewne wzruszenie nad niedolą innych i działanie zmierzające do usunięcia tej niedoli. Zaczyna się od siebie – zmierza się do doskonałości, poprawiając samego siebie, a później, w czasie doskonalenia, wychodzi się również do innych i wprowadza ich na drogę wiodącą do jednego celu świętości.
   Siedmioma szczegółami wyróżniającymi to postępowanie jest: (1) zrozumienie, (2) działanie, (3) poznanie, (4) gorliwość, (5) roztropność, (6) cel i (7) zadanie. (1) Zrozumienie uwzględnia tutaj rzeczywistość duszy. Nie odrzuca się wszelkich doświadczeń, ale bierze się je pod ostrze osądu i wyciąga z nich prawdę. (2) Działanie jest szersze, bo wychodzi do świata, ale działający nie wchłania światowej trucizny. (3) Uznaje się światło poznania, prowadzi naukowe dociekania, nie odrzucając ich jako szkodliwych. Poznaje się rzeczywistość we wszelkich jej odcieniach. (4) Przez widzenie wielkiego pożytku rodzi się wielka gorliwość do czynienia prawości i pomagania wszystkim duszom. (5) Przez zrozumienie próżności obrazów korzysta się z roztropności. (6) Wszelkimi sposobami dąży się do celu świętości. Nie tylko pokonuje się namiętność w sobie, ale rozwija się poznanie dla innych. (7) Podejmuje się zadania prowadzenia innych do zbawienia.

1  (1) Własność, (2) jedność i rozłączność, (3) sprzeczności niewystępujące razem, (4) świadomość. Nieco szerzej o tym napisano na osobnym miejscu.

piątek, 27 grudnia 2013

(113) Cnoty Nanksiera Lopo

4. Dowody wykształcenia przygodnych i trwałych cnót

Posiadał niepojęte, ale gdyby zaklinał przez trzy lata całą grzywnę złota zwaną puchem, zmiótłby obszar Tybetu.1 Gdyby zaklinał przez trzy miesiące połowę grzywny zwanej orłem, zmiótłby króla z otoczeniem. Za naleganiem Orlicy, Pani Jeziora,2 myśląc o objawieniu,3 wykonywał przez siedem dni zaklinanie całego łutu złota zwanego wdechem. Trzecią częścią rzucił o zmierzchu – wyschło jezioro w Jarlungu4 i węże uciekły. Trzecią częścią rzucił o północy – zabił dwa jelenie z góry Punkpo5 w Jarlungu i stały się górą Garenk.6 Trzecią częścią rzucił o świcie i król Trisong Decen7 został dotknięty chorobą. Opanowała go od stóp do głowy. Król Trisong obiecał, że działając zgodnie z przykazaniem, po zwróceniu okólników, takich jak Dziedzictwo słuchu wielkiego spełnienia z Siangsiungu8 i Pogromca, Góra Ognia,9 oraz tysięcznej miary króla, postawi złoty pomnik miary postaci Ligmići10 w obrębie duchownej góry, śniegowca Tyse,11 w zastępstwie postaci króla Ligmići; pozwoli każdemu żyć słowami; odda prawe szeregi ludności Kurip12 i nie będzie nakładał na nią podatków. Teraz też obrządek słowa z Siangsiungu nie wygasł jako kopalina13 i stał się błogosławiony. Szerzej na boku.14
   Myśląc o szukaniu przykazań tego głębokiego słowa, uprawiał sztukę pocisków na zejściu urwiska Siank15 i zapanował nad wszystkimi męskimi rodzajami światowców. Wówczas król możnych, Bóg Łona Słonecznego oddał żywe serce oraz obiecał działać i strzec objawienia nieutwierdzany przez piewców.16 Zapanował nad wszystkimi żeńskimi rodzajami światowców. Lekarka, Królowa Jeziora17 oddała żywe serce oraz działała i strzegła objawienia nieutwierdzana.18 Wcielał się wszelako w niepewne postacie, takie jak świecący, szklany róg.


1  Zaklinanie w tym przypadku wydaje się oznaczać przeklinanie, kiedy zazwyczaj odnosi się ono do błogosławienia, naznaczania i wywyższania. Takie dwojakie zastosowanie słowa można też zauważyć w pismach Nanksiera Lopo, jak na przykład w Przekazie jednostkowego dzieła Góry Ognia (Me ri gcig sgrub bka' ma'i lugs): „Oho! Oto słowo – trucizna kwasoty, balsam – ten król lekarstw, są Bogiem Poznania, jeśli rozumiesz; są jadem pięciu trucizn, jeśli nie rozumiesz. Są ożywiającym lekarstwem, a stają się uśmiercającą trucizną. Zaklinając je, wyrzucam. Gdy trafiają do Boga, staje się uświęcony. Gdy trafiają do słowa, staje się wykonane. Gdy trafiają do prześladowcy, obracają w proch i pył. A więc, prześladowcy, zmiatajcie gdzieś indziej. Oom gekhot agne dzala fat!”.
2  Ciungza Codzial (Khyung za mTsho rgyal).
3  Piewca chciał uchronić objawienie słowa przed zniszczeniem.
4  Yar lung. Południowa Dolina. Miejsce w południowym Tybecie.
5  sPungs po. Kopiec albo Zwłoki.
6  lNga rengs. Pięciorakie Odrętwienie? Czy góra zmieniła swój kształt? Góra i rogi dwóch jeleni dają liczbę pięć.
7  Król Trisong Decen (790-844 r. po n. Chr.) prześladował w tym czasie wyznawców bonu. W dziejach buddyzmu jest on wspominany jako osoba pobożna, Słowny Król (Chos rgyal) i czczony za wprowadzenie buddyzmu z Indii do Tybetu. W dziejach bonu natomiast pamięta się o tym, że prześladował wyznawców, był człowiekiem małostkowym i zachłannym. Imię Trisong Decen (Khri srong lDe btsan) wydaje się znaczyć Prosty Tron, Opiekuńczy Bóg (trudno o ścisły przekład).
rDzogs pa chen po Zhang zhung snyan rgyud.
Geko Meri (Ge khod Me ri). Zbiór tych pism występuje pod różnymi nazwami na przestrzeni wieków.
10  Lig mi rkya. Jego imię podawane jest w różnych zapisach. Obecnie na Zachodzie upowszechnił się zapis Ligmincza (Ligmincha). Był on ostatnim królem kraju Siangsiung, zabitym w zamachu.
11  Ti se. Tzn. Kajlas (Kajlaś).
12  Gu rib. Prawe szeregi (g.yas gral) zdają się tutaj oznaczać właściwe miejsce w radzie królewskiej.
13  Te pisma nie były chowane przed prześladowaniami.
14  Na innym miejscu powiedziano o tym więcej.
15  Shangs. Nos. Obszary Tsang (gTsang) w Tybecie. Określenie zejście urwiska może być nazwą własną, która w języku tybetańskim brzmi Kepa Drosiol (Gad pa 'Grod shol).
16  Utwierdzanie albo wykonywanie dzieła (bsgrub pa) oznacza tutaj spełnianie szczególnego zadania. Zazwyczaj zatrudnienie jakiejś osoby lub ducha do pracy i strzeżenia objawienia wymaga stworzenia szczególnych warunków. Tutaj Bóg Łona Słonecznego, Nipankse (Nyi pang sad), zobowiązał się tego bez niczego.
17  Men Kuma Raca (sMan Ku ma Ra tsa). Na tym miejscu jej imię wydaje się być podane w sanskrycie. Możliwe, że jest ona tą samą osobą, co wymieniona wcześniej Jeziorna Lekarka, Comen (mTsho sman). Bóg Łona Słonecznego, Nipankse (Nyi pang sad), i Lekarka, Menmo (sMan mo), są od tego czasu szczególnymi stróżami dziedzictwa słuchu z Siangsiungu (Zhang zhung snyan rgyud).
18  To utwierdzanie (por. przyp. 16) wydaje się znaczyć także nagradzanie, opłacanie albo wzmacnianie.

Kompilator: Pa Tendzial Zankpo (sPa bsTan rgyal bZang po), 1419 r.
Źródło: rDzogs pa chen po Zhang zhung snyan rgyud kyi brgyud pa'i bla ma'i rnam thar, wyd. Gangs Ti se bon gzhung rig mdzod dpe tshogs/ deb nyer bzhi pa/ rDzogs chen snyan rgyud bka' rgyud skor bzhi, Amdo 2009, s. 19-20; także inne wydania, jak Lokesh Chandra, History and doctrine of Bon-po Niṣpanna-Yoga (w Śata-Pitaka Series 73), New Delhi 1968

Przekład z tybetańskiego i przypisy: Jakub Szukalski


།བཞི་བ་ཐུན་མོང་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྲུབ་རྟགས་ནི།

བསམ་ལས་འདས་པ་མངའ་ནའང་། སྤུ་བྱ་བ་གསེར་སྲང་གང་ལ་ལོ་གསུམ་སྔགས་ན། བོད་ཁམས་ཕུང་། ཁྱུང་བྱ་བ་སྲང་ཕྱེད་ལ་ཟླ་བ་གསུམ་སྔགས་ན། རྒྱལ་པོ་འཁོར་བཅས་ཕུང་། ཁྱུང་ཟ་མཚོ་རྒྱལ་གྱིས་ཞུ་ནན་ཕུལ་ནས། བསྟན་པ་ལ་དགོངས་ནས། རྔུབ་བྱ་བ་གསེར་ཞོ་གང་ལ་སྔགས་ཏེ་ཞག་བདུན་བསྒྲུབས། སུམ་ཆ་སྲོད་ལ་འཕང་། ཡར་ལུང་གི་མཚོ་སྐམས་ཀླུ་བྲོས། སུམ་ཆ་ནམ་ཕྱེད་ལ་འཕང་། ཡར་ལུང་སྤུངས་པོ་རིའི་ཤ་བ་གཉིས་བསད། ལྔ་རེངས་ཀྱི་རི་ཡོད། སུམ་ཆ་ཐོ་རངས་ལ་འཕང་པས། རྒྱལ་པ་ཁྲི་སྲོང་སྡེ་བཙན་བསྙུང་གིས་ཟིན། ཞབས་སྤྱི་ཐོག་བླངས་པས་དབང་དུ་འདུས། བཀའ་བཞིན་བསྒྲུབས་ནས། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞང་ཞུང་སྙན་རྒྱུད། གེ་ཁོད་མེ་རི་ལས་སོགས་སྐོར་རྣམས་དང་། རྒྱལ་པོའི་སྟོང་ཚད་ལ་ཕུལ་རྟིང་། རྒྱལ་པོ་ལིག་མི་རྐྱའི་སྐུ་ཚབ། བླ་རི་གངས་ཏི་སེའི་མགུལ་དུ། གསེར་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལིག་མི་རྐྱའི་སྐུ་ཚད་ཅིག་བཞེངས་པ། བོན་རྣམས་སོ་སོ་ལ་བཞུགས་སུ་འཇུད་པ། གུ་རིབ་ཀྱི་མི་སྡེ་ལ་གཡས་གྲལ་དང་ཁྲལ་མི་བསྐོད་པ། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་གིས་ཁས་བླངས་དམ་དུ་བཅས་པས། ད་ལྟ་ཡང་བོན་ཞང་ཞུང་རྒྱུད་གཏེར་དུ་མ་ནུབ་ཅིང་། བྱིན་རླབས་ཆེ་བ་ཡང་དེ་ཙུག་ལགས་སོ། །རྒྱས་པ་ཟར་ན་ཡོད། བོན་ཟབ་མོ་འདི་ཡི་བཀའ་གསུང་ཞིག་བཙལ་དགོངས་ནས། ཤངས་ཀྱི་གད་པ་འགྲོད་ཤོལ་དུ། བཙོའི་སྒྲུབ་པ་མཛད་དེ༑ སྲིད་པའི་ཕོ་རིགས་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བསྡུས། དེ་དུས་དབང་ཆེན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཉི་པང་སད་ཀྱི་སྲོག་སྙིང་ཕུལ་ཏེ། གྱེར་སྤུངས་རྣམས་ཀྱིས་མ་བསྒྲུབས་པར་ལས་བྱེད་ཅིང་། བསྟན་པ་སྲུང་བར་ཁས་བླངས། སྲིད་པའི་མོ་རིགས་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་བསྡུས། སྨན་ཀུ་མ་ར་ཙས་སྲོག་སྙིང་ཕུལ། མ་བསྒྲུབས་པར་ལས་བྱེད་བསྟན་པ་སྲུང་ངོ་། །སྐུ་མ་ངེས་པ་ཤེལ་གྱི་རྣ་རུ་འོད་འཕྲོ་བ་ལས་སོགས་ཅིར་ཡང་སྤྲུལ་ལོ།

piątek, 13 grudnia 2013

Przeznaczona

Strzała nastawiona jest na cel.

Przysłowie tybetańskie, zaczerpnięte z Bod kyi gtam dpe. Tibetan Proverbs, Library of Tibetan Works & Archives, Dharamsala 1996, Reprint 2007, s. 93. Przekład z tybetańskiego: Jakub Szukalski.

།མདའ་འབེན་ལ་འཁྱོལ་བ།

ཞེས་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེའ་ལས་བྱུང་ངོ༌།

niedziela, 8 grudnia 2013

Gorzkie prawdy

Choć niemiła to rada,
słowem serce porusza.

Przysłowie tybetańskie, zaczerpnięte z Bod kyi gtam dpe. Tibetan Proverbs, Library of Tibetan Works & Archives, Dharamsala 1996, Reprint 2007, s. 75. Przekład z tybetańskiego: Jakub Szukalski.

།གཏམ་དེ་སྙན་པོ་མེད་ཀྱང༌།
།ཚིག་གིས་རང་སེམས་འགུལ་བ།

བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལས་བྱུང་ངོ༌།

czwartek, 28 listopada 2013

Miejsce-Duch

Duch jest rzeczywiście miejscem świętych, a święty jest właściwym miejscem dla Ducha, ofiarowuje się on bowiem, by zamieszkiwać z Bogiem, i został nazwany Jego świątynią.

Św. Bazyli, Liber de Spiritu Sancto, 26, 62: PG 32, 184 A, podane za Katechizmem Kościoła Katolickiego 2684, Pallottinum, Poznań 2002, s. 616.
 
Powyższe zdania podano jako nawiązanie do Niepodległości, 
a także do miejsca Miłości, 
 
Częste wezwanie z obrządku bon (modlitwa):
 
Z pozdrowieniem wszyscy przechodnie
       chronią się w czterech miejscach:
w namaszczonym duchownym – 
       pierwotnej chwale trzech postaci,
w szczęśliwych trzech czasów – 
       obrońcach wszystkich przechodniów,
w posągach, księgach i szczątkach – 
       pomocach przemówień,
w namaszczonych dziesięciu stron – 
       lampach objawiających drogę wolności.



གཤེན་རབ་བླ་མ་སྐུ་གསུམ་འབྱུང་གནས་དཔལ།
དུས་གསུམ་བདེར་གཤེགས་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་མགོན།
སྐུ་གཟུགས་ཞལ་སྐྱིན་སྐུ་གདུང་གསུང་རབ་རྟེན།
ཕྱོགས་བཅུའི་གཤེན་རབ་ཐར་ལམ་སྟོན་པའི་སྒྲོན།
གནས་བཞིར་ཕྱག་འཚལ་འགྲོ་ཀུན་སྐྱབས་སུ་མཆི།

niedziela, 24 listopada 2013

(112) Miejsca Nanksiera Lopo

3. W jakich szczególnych miejscach przebywał za życia

Krajem był Tarok,1 gdzie byli zgromadzeni Jeziorna Lekarka2 oraz inni ludzie i nieludzie. Sposób poszczenia na tej ziemi był taki, że przez jeden rok nauczyciel i uczeń żyli na wyspie jeziora z pożywieniem i sprzętem. Piewca po każdym posiłku odkładał odpadki jedzenia. Potem jezioro topniało. Wtedy po zrobieniu kleiku z odpadków jedzenia, oboje, nauczyciel i uczeń się posilali. Każdy osad z odpadków kleiku kładli na skalnych podgłówkach. Znowu jezioro topniało. Wtedy po zeskrobaniu osadu kleiku z powierzchni skał, namaczali go i posilali się.
   Upłynęły trzy lata i pomocnik pomyślał: „My dwoje, nauczyciel i uczeń, kiedyś zginiemy, a więc zginę. Sam chętnie skoczę i się zabiję”.3 Powiedział: „Piewco, mam myśl o samobójstwie”. Rzekł: „Potrafiłbyś to?”. Odpowiedział: „Potrafiłbym”. Rzekł: „Obejdź więc tę wyspę i zobacz co na niej jest”. Przyszedł i powiedział: „Są zwłoki osła”. Rzekł: „Nie godzi się jeść, bo dziecko Boże polega na czystych gatunkach”.4 Potem przyszedł po paru dniach i powiedział: „Są zwłoki przewróconej kobiety”.5 Rzekł: „Nie godzi się jeść mięsa leżącego na drodze. Wstawać, płaczki”.6 Pomyślał: „Co zrobi Piewca?” Pomyślał także: „Wczesnym rankiem nie ma gdzie pójść”, i się przestraszył. Złapał Piewcę, a on rzekł: „Zamknij oczy”.
   Kiedy szli długo, pomyślał, że zostawił krzesiwo. Otwarłszy więc oczy, spojrzał do tyłu, a kobieta w ozdobnych szatach szła, rozwijając białą płachtę. Spojrzał do przodu, a z przodu podobna kobieta ich wiozła – nauczyciela i ucznia – na rozpostartej białej płachcie. Gdy tylko spojrzał oczyma, wciągnęła płachtę i nie wiadomo gdzie poszła. Gdy opuścili wodę, [płachta] wsiąknęła w wodę.7 Potem, gdy otoczyło ich wielu mieszkańców Ciangre,8 wskazywał tłumowi: „Ja jestem Piewcą”, ale mięśnie zwiotczały, owłosienie urosło i stał się nie do poznania. Powiedzieli więc: „Minęło wiele lat od odejścia Piewcy. Ty nim nie jesteś”. Opowiedział zatem zaszłe zdarzenia i wtedy uwierzywszy, przynieśli z chęcią ług. Potem przynieśli mleko białej kozy i białej samicy jaka. Następnie po paru dniach dali im spożyć trochę pokarmu, przez co trochę odżyli. Przeżył pięćset siedemdziesiąt trzy.9

1  Da rog.
2  Comen (mTsho sman).
3  Uczeń zmorzony głodem chciał się z rozpaczy zabić.
4  Mięso osła uznawane jest za nieczyste.
5  Niejasne określenie (bud med wa ba log pa). Może ono oznaczać nierządnicę albo kobietę, która padła gdzieś na drodze. W określeniu tym pojawia się również wyraz wole albo gruczoł tarczycy (wa ba). Jednak nie ma on tutaj jasnego wydźwięku.
6  Niejasne wyrażenie (cha cho tsho sdengs). Możliwe, że rodzaj zaklęcia.
7  Z opisu wynika, że nauczyciel i uczeń opuścili wyspę, przechodząc cudownym sposobem nad powierzchnią wody, niesieni na jakiejś białej płachcie trzymanej przez dwie kobiety.
8  Byang re. Nadzieja Północy. Nazwa ta może mieć również inne tłumaczenia.
9  Nie jest powiedziane, czy lata, czy miesiące. 

Kompilator: Pa Tendzial Zankpo (sPa bsTan rgyal bZang po), 1419 r.
Źródło: rDzogs pa chen po Zhang zhung snyan rgyud kyi brgyud ba'i bla ma'i rnam thar, wyd. Gangs Ti se bon gzhung rig mdzod dpe tshogs/ deb nyer bzhi pa/ rDzogs chen snyan rgyud bka' rgyud skor bzhi, Amdo 2009, s. 18-19; także inne wydania, jak Lokesh Chandra, History and doctrine of Bon-po Niṣpanna-Yoga (w Śata-Pitaka Series 73), New Delhi 1968

Przekład z tybetańskiego i przypisy: Jakub Szukalski
 
།གསུམ་པ་ས་གནས་ཁྱད་པར་གང་དུ་བསྟན་པའི་ཚེ་དུ་བཞུགས་པ་ནི།

ཡུལ་ད་རོག་ཡིན། མཚོ་སྨན་ལས་སོགས་མི་དང་མི་མིན་འདུ། ས་དེར་དཀའ་བ་སྤྱད་ཚུལ་ནི། ལོ་གཅིག་མཚོ་གླིང་གི་དོ་ལ་དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀྱིས། སྐུ་རྒྱགས་ཆ་རྐྱེན་དང་བཅས་ནས་བཞུགས་སོ། །གྱེར་སྤུངས་ཀྱིས་གསོལ་གྱི་གཞུག་ཏུ་ཟན་ཏིང་རེ་བཞག དེ་ནས་མཚོ་རུལ་ཏེ། ཡང་ཟན་ཏིང་གི་གཞུག་ལ་འཇམ་རེ་མཛད་ནས། དཔོན་སློབ་གཉིས་པོས་གསོལ། འཇམ་གྱི་གཞུག་གི་རྩིག་མ་རེ། དབུ་སྔས་ཀྱི་བྲག་ལ་ཕོ་ཡིན་བཞག ཡང་མཚོ་རུལ། བྲག་ངོས་ཀྱི་འཇམ་རྩིགས་བྲད་ནས། དེ་ཆུ་ལ་བཏབ་ཀྱིན་གསོལ་ནས། ལོ་གསུམ་སོང་བ་དང་། ཕྱག་ཕྱི་བའི་བསམ་པས། ངེད་དཔོན་སློབ་གཉིས་ཀར་ནི་ནམ་ཀྱང་འགྲོངས་ནི་འགྲོངས་པར་འདུག དང་ལ་ཁོ་རང་མཆོངས་ནས་རོ་ཞིག་བྱེད་བསམ་སྟེ༑ གྱེར་སྤུངས་ལགས་མི་ཡི་རོ་བསམ་པ་ཞིག་གདའ་སྟེ་ཞུས་པས། ཁྱོད་དེ་ལ་ཐུག་གམ་གསུངས། ཐུག་ལགས་སོ་ཞུས་པས། འོ་ན་དོ་འདི་ལ་བསྐོར་ལ་ཅི་འདུག་ལྟོས་གསུངས། ཁོས་ཕྱིན་པས་རྐྱང་གཅིག་གི་རོ་ཞིག་གདའ་ཞུས་པས། དེའུ་བུ་གཙང་རིགས་བརྟེན་པས་ཟ་མི་ཉན་གསུངས། དེ་ནས་ཞག་འགའ་ནས་ཕྱིན་པས། བུད་མེད་ཝ་བ་ལོག་པའི་རོ་ཞིག་གདའ་ཞུ་བ་ཕུལ་བས། བཤུལ་ཆགས་ཀྱི་ཤ་ཟ་མི་ཉན། ཆ་ཆོ་ཚོ་བསྡེགས་གསུངས། གྱེར་སྤུངས་ཅི་མཛད་པ་ཡིན་བསམ་སྟེ། སྔ་གྲོ་ཞིག་འགྲོ་ས་ནི་མེད་བསམ་སྟེ་སྐྲག་གོ གྱེར་སྤུངས་ལ་འཇུས་ལ་མིག་ཚུམ་ཞིག་གསུངས། ཡུན་རིང་ཞིག་ཕྱིན་ནས། ཁོས་མེ་ལྕགས་ལུས་བསམ་སྟེ། མིག་ཕྱེ་ནས་ཕྱི་ལ་བལྟས་པས། བུད་མེད་རྒྱན་གོས་ཅན་གཅིག་སྣམ་བུ་དཀར་པོ་གཅིག་འགྲིལ་གྱིན་འོང་གིན་འདུག སྔ་སོར་བལྟས་པས། སྔར་གྱི་བུད་མེད་འདྲ་བ་གཅིག་གིས། སྣམ་བུ་དཀར་པོ་གཅིག་བརྐྱང་པའི་སྟེང་ན། ཁོང་དཔོན་སློབ་འབྱོན་གྱིན་འདུག ཁོས་མིག་བལྟས་མ་ཐག་སྣམ་བུ་འཐེན་ནས་གར་སོང་ཆ་མེད། ཆུ་འཐོན་ཁ་རུ་ཆུ་ལ་སུབས་སོ། །དེ་ནས་བྱང་རེ་ཁྱིམ་པ་མང་པོས་མཐའ་བསྐོར་ཏེ་འདུག་ནས། རུ་ཁྲོད་ན་ངེད་གྱེར་སྤུངས་ཡིན་བྱས་པས། ཤ་ཡང་ཟད། སྤུ་ཡང་སྐྱེས། ངོ་མི་ཤེས་པར་སོང་པས། ཁོང་པ་ན་རེ་གྱེར་སྤུངས་གྲོངས་ནས་ལོ་མང་། ཁྱེད་མིན་ཟེར་རོ། །སྔར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་རྣམས་བཤད་པས། ཡིད་ཆེས་ནས་དང་ལ་ཐལ་ཆུ་དྲངས། དེ་ནས་ར་དཀར་འབྲི་དཀར་གྱི་འོ་མ་དྲངས། དེ་རྗེས་ཞག་འགའ་ནས། གསོལ་ཟས་ཚད་ལ་ཞུས་པས། སྐུ་ཚད་ལ་སོས་སོ། །བརྟེན་པའི་ཚེ་ནི་ལྔ་བརྒྱ་བདུན་ཅུ་རྩ་གསུམ་བཞུགས་སོ།

niedziela, 17 listopada 2013

Wyłom do światła

Jeśli nie wyłamiesz kratki,
gdzie zobaczysz widowisko?


Przysłowie tybetańskie, zaczerpnięte z Bod kyi gtam dpe. Tibetan Proverbs,Library of Tibetan Works & Archives, Dharamsala 1996, Reprint 2007, s. 29. Przekład z tybetańskiego: Jakub Szukalski. 

།ཁྲ་ཆུང་མིག་ལ་སྐྱོན་མ་ཤོར་ན།
།ལྟད་མོ་ཆེན་པོ་ག་པར་བལྟས་རེད།

ཞེས་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལས་བྱུང་ངོ༌།

wtorek, 12 listopada 2013

(111) Nauczyciel Nanksiera Lopo

2. Jak dzielny i wybrany spotkał życzliwego duchownego

Wstąpił w otwór słowa po ukończeniu trzynastu lat. W czterdziestu siedmiu, kiedy wyzbył się wymyślnych określeń, dał wiele majątkowej uciechy Cepunkowi Dale Dzialcenowi.1 Gdy ten udzielił mu rad o pięciu zaznajomieniach, w wiosce Tragronk Karpo2 na zachód od Mamik,3 wielki piewca zapytał: „Czy nikomu tego nie objawiać?” Duchowny powiedział: „Objaw nawet setce, jeśli się będą nadawać”.

1  Tshe spungs zLa ba rGyal mtshan. Jego imię znaczy Żywiciel (?), Godło Księżyca. Pisano o nim już wcześniej (99, tam też inne odnośniki w przypisie).
2  Brag rong dkar po. Biała Czeluść.
3  Ma mig. Matczyne Oko.

Kompilator: Pa Tendzial Zankpo (sPa bsTan rgyal bZang po), 1419 r.
Źródło: rDzogs pa chen po Zhang zhung snyan rgyud kyi brgyud ba'i bla ma'i rnam thar, wyd. Gangs Ti se Bon gZhung Rig mdzod dPe tshogs/ deb nyer bzhi pa/ rDzogs chen snyan rgyud bka' rgyud skor bzhi, Amdo 2009, s. 18; także inne wydania, jak Lokesh Chandra, History and doctrine of Bon-po Niṣpanna-Yoga (w Śata-Pitaka Series 73), New Delhi 1968

Przekład z tybetańskiego i przypisy: Jakub Szukalski
 
གཉིས་པ་ལས་འཕྲོ་དང་སྐལ་པར་ལྡན་པས། བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་བླ་མ་དང་ཇི་ལྟར་མཇལ་ཞེ་ན།

དགུང་ལོ་བཅུ་གསུམ་ལོན་པ་དང་བོན་སྒོར་ཞུགས། བཞི་བཅུ་ཞེ་བདུན་པ་ལ་སྤྲོས་མཐའ་བཅད་པའི་དུས་ན། ཚེ་སྤུངས་ཟླ་བ་རྒྱལ་མཚན་ལ་ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་མང་པོ་ཕུལ། མ་མིག་གི་ནུབ་ཕྱོགས་བྲག་རོང་དཀར་པོའི་གསེབ་ཏུ་ངོ་སྤྲོད་ལྔའི་གདམས་པ་བཏབ་ནས། གྱེར་སྤུངས་ཆེན་པོས་འདི་སུ་ལ་ཡང་མི་སྟོན་ལགས་ཞུས་པས། བླ་མའི་ཞལ་ནས། སྣོད་ལྡན་བྱུང་ན་བརྒྱ་ལ་ཡང་སྟོད་ཅིག་གསུངས་སོ།

poniedziałek, 11 listopada 2013

Porywczy

Jednego nie przemoże, a walczy z tysiącem.
Jednego nie rozumie, chce gadać o setkach.

Przysłowie tybetańskie, zaczerpnięte z Bod kyi gtam dpe. Tibetan Proverbs, Library of Tibetan Works & Archives, Dharamsala 1996, Reprint 2007, s. 57. Przekład z tybetańskiego: Jakub Szukalski.

།གཅིག་མ་ཐུབ་སྟོང་ལ་འགྲན།
།གཅིག་མ་ཤེས་བརྒྱ་བཤོད་འདོད།

ཞེས་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལས་བྱུང་ངོ༌།

sobota, 9 listopada 2013

Piękny kwiat

Oto świetny, piękny kwiat.
Pierw w próżni wiecznego niebytu
bycie – bycie w małości wiecznego bytu,
powstanie – powstanie w najdrobniejszym prochu,
kształtowanie – kształtowanie dzięki ciepłu i wilgoci,
wykonanie – wykonanie w zgodnym czynie,
powód – poleganie na pięciu żywiołach,
okoliczność – zebranie przez wierzącego,
oddanie – oddanie szczęśliwemu.


Słowa Sienzy Nełciungmy (gshen bza' ne'u chung ma), córki Tonpy Sienraba (ston pa gshen rab), zapisane w Opowieści Gwoździste Oko (mdo gzer mig).

།མཛེས་པའི་མེ་ཏོག་མདངས་ལྡན་འདི།
།དང་པོ་ཡེ་མེད་སྟོང་པ་ལ།
།སྲིད་ནི་ཡེ་ཡོད་ཅུང་ལ་སྲིད།
།ཆགས་ནི་ཕྲ་རབ་རྡུལ་ལ་ཆགས།
།སྐྱེད་ནི་དྲོད་དང་རླན་གྱིས་བསྐྱེད།
།གྲུབ་ནི་སྤྱི་མཐུན་ལས་ལ་གྲུབ།
།རྒྱུ་ནི་འབྱུང་བ་ལྔ་ལ་བརྟེན།
།རྐྱེན་ནི་དད་པ་ཅན་གྱིས་སྦྱར།
།འབུལ་ནི་བདེར་གཤེགས་རྣམས་ལ་འབུལ།

ཞེས་མདོ་གཟེར་མིག་ལ་གཤེན་བཟའ་ནེའུ་ཆུང་མས་གསུངས་སོ།

Samoistny duchowny

Duchowny jest samoistnym świętym.
Ta osobowość wszystkich
to spełnienie pragnień – najlepszy majątek,
uzdrowienie z pięciu trucizn – najlepsze lekarstwo,
prowadzenie do wolności – najlepsza ochrona,
zbawienie z krążenia – najlepsza łódź,
rozjaśnienie nieświadomości – najlepsza lampa,
wspomożenie siebie i innych – najlepsza uczciwość,
sprawienie wygód – najlepszy skarb,
poczęcie świętych – najlepszy ojciec,
opieka przechodniów – najlepsza matka,
objawienie postępowań – najlepsze słowo,
usunięcie trudności – najlepszy stróż,
obdarzenie związków – najlepsze uszczęśliwienie,
udoskonalenie zaskoczenia – najlepsze zdziwienie,
poskromienie wszystkich – najlepszy sprzymierzeniec,
dokonanie czynów – najlepszy opiekun słowa.
Wszystko jest poczęte z najwyższego duchownego.
Duchowny to wszechwiedzące poczęcie,
wszechwiedzący święty.
Jest pierwotny, a nie nagły,
samoistny, a nie przekształcony,
możny, a nie odmienny.
To dzierżyciel zdrowia trzech postaci.
 
Zaczerpnięte z „Ukrytego dziedzictwa szczęśliwości trzech postaci duchownego” (bla ma sku gsum bde ba chen po'i gsang rgyud). Jest to pismo o wielkim spełnieniu (dzokczen) wywodzące się z obyczaju starszyzny (ningmapa). Przekład własny.
 
།བླ་མ་རང་བྱུང་སངས་རྒྱས་ཏེ།
།ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད་ནི་འདོད་པའི་དོན་གྲུབ་ནོར་གྱི་མཆོག
།དུག་ལྔ་ནད་སེལ་སྨན་གྱི་མཆོག
།ཐར་པར་འདྲེན་པ་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག
།འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་གྲུ་ཡི་མཆོག
།མ་རིག་མུན་སེལ་སྒྲོན་མེ་མཆོག
།བདག་གཞན་དོན་གྲུབ་དམ་པའི་མཆོག
།བདེ་ལེགས་ཀུན་མཛད་གཏེར་གྱི་མཆོག
།སངས་རྒྱས་ཀུན་འབྱུང་ཕ་ཡི་མཆོག
།འགྲོ་ཀུན་སྐྱོང་བ་མ་ཡི་མཆོག
།ཐེག་པ་ཀུན་སྟོན་ཆོས་ཀྱི་མཆོག
།བར་ཆད་ཀུན་སེལ་སྲུང་བའི་མཆོག
།འབྲེལ་ཚད་དོན་ལྡན་བྱིན་རླབས་མཆོག
།ཡ་མཚན་དངོས་གྲུབ་ངོ་མཚར་མཆོག
།གང་ལ་གང་འདུལ་ཡི་དམ་མཆོག
།ལས་རྣམས་ཀུན་གྲུབ་ཆོས་སྐྱོང་མཆོག
།ཐམས་ཅད་བླ་མ་མཆོག་ལས་བྱུང༌།
།བླ་མ་ཀུན་བྱུང་ཀུན་མཁྱེན་ཡིན།
།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་སོ།
།གདོད་ནས་ཡིན་ཏེ་གློ་བུར་མིན།
།རང་བྱུང་ཡིན་ཏེ་བཅོས་མ་མིན།
།ལྷུན་གྲུབ་ཡིན་ཏེ་འགྱུར་ལྡོག་མེད།
།སྐུ་གསུམ་རྡོ་རྗེ་འཛིན་པ་ཡིན།
 
ཞེས་བླ་མའི་སྐུ་གསུམ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གསང་རྒྱུད་ལས་གསུངས་སོ།

piątek, 8 listopada 2013

Doskonałe patrzenie

Gdy swój wyraz poznajesz jako wcieloną postać,
wszystko się jawi jako wcielona postać.

Z Ukrytego dziedzictwa szczęśliwości trzech postaci duchownego (bla ma sku gsum bde ba chen po'i gsang rgyud). Jest to pismo o wielkim spełnieniu (dzokczen) z obrządku starszyzny (ningmapa). Przekład własny.
  
  
རང་སྣང་སྤྲུལ་སྐུར་ཤེས་པ་ན།  
ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་སྐུར་འཆར་བ་ཡིན།

ཞེས་བླ་མའི་སྐུ་གསུམ་བདེ་བ་ཆེན་པོའི་གསང་རྒྱུད་ལས་གསུངས་སོ། དེ་རྙིང་མ་པའི་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ཅིག་གོ

Tęczowa Perła

Zapraszam do odwiedzania strony Tęczowa Perła, na której zamieszczany będzie słownik tybetańskich wyrazów naukowych i duchowych sporządzony przeze mnie na prośbę Bartosza Kazibudzkiego. Opisy i wystrój w miarę możliwości będą uzupełniane. Oprócz słownika na stronie zamieszczone są też zapisy z bloga Wiedza tybetańska (niektóre jeszcze w starszej, niezmienionej postaci).

Słownik ma służyć pomocą w poprawnym odczytywaniu przekładów.

Oto link:

czwartek, 7 listopada 2013

(110) Rodzice Nanksiera Lopo

1. Otrzymanie zdrowego ludzkiego ciała – opowieść o ojcu i matce

Szczepem był Gurip,1 ojciec nazywał się Gurip Bume,2 a matka Mangorsa Drone.3

1  Wymawiane też Kurip (Gu rib).
2  Gu rib 'Bum me. Gurip Zbiorowy.
3  Mang 'or za sGron ne. Rozrzutna Pochodniana. Przekład pierwszego członu imienia (Rozrzutna) jest niepewny, drugi człon wywodzi się od pochodni albo lampy.

Kompilator: Pa Tendzial Zankpo (sPa bsTan rgyal bZang po), 1419 r.
Źródło: rDzogs pa chen po Zhang zhung snyan rgyud kyi brgyud ba'i bla ma'i rnam thar, wyd. Gangs Ti se Bon gzhung Rig mdzod dPe tshogs/ deb nyer bzhi pa/ rDzogs chen snyan rgyud bka' rgyud skor bzhi, Amdo 2009, s. 18; także inne wydania, jak Lokesh Chandra, History and doctrine of Bon-po Niṣpanna-Yoga (w Śata-Pitaka Series 73), New Delhi 1968

Przekład z tybetańskiego i przypisy: Jakub Szukalski
 
དང་པོ་གཙང་མ་མི་ལུས་ཐོབ་པ་ཡབ་དང་ཡུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི།

གདུང་རུས་གུ་རིབ་ཡིན། ཡབ་གུ་རིབ་འབུམ་མེ་དང་། ཡུམ་མང་འོར་ཟ་སྒྲོན་ནེ་བྱ་བ་ཡིན།

środa, 6 listopada 2013

Cztery postanowienia

Oto cztery rodzaje podjęcia wielkiego postanowienia
(gtan tshigs chen po'i sbyor ba rnam pa bzhi),
wspomniane w opisie postępowania łaskawego wybawcy: 

postanowienie o własności1
       (rang bzhin gyi gtan tshigs),
postanowienie o jedności i rozłączności2
       (gcig dang 'du 'bral gyi gtan tshigs),
postanowienie o sprzecznościach będących razem3
       (lhan gcig gnas pa'i 'gal gyi gtan tshigs)
postanowienie o świadomości
       (rig pa'i gtan tshigs).

Wyraz tencyk (gtan tshigs), oznaczający postanowienie, stanowcze zdanie albo dogmat, można rozumieć również jako przeświadczenie. Zatem podjęcie czterech postanowień oznaczałoby przyjmowanie przeświadczeń o rzeczywistości pewnych prawd oraz działanie w oparciu o te przeświadczenia. Takie postępowanie wyróżnia się wiarą i wielką gorliwością.

Dziękuję Jesiemu Dzialle (Ye shes rGyal ba) z klasztoru Triten Norbutse (Khri brtan Nor bu rtse) w Nepalu za wyliczenie czterech postanowień.


1  O przyrodzie (naturze).
2  O jedności i mnogości.
3  Słynne w filozofii zachodniej jako zasada sprzeczności. Zasada ta mówi, że jedna rzecz nie może pod jednym i tym samym względem być, a zarazem nie być. Albo jest, albo nie jest. Tak samo jest z wszystkimi sprzecznościami, jak dobro i zło, ciepło i zimno, stałość i przemijalność. Nie mogą występować razem.

Niebywałe

Rody nie sprzedają majątku,
Pan i sługa w kości nie grają.

Przysłowie tybetańskie, zaczerpnięte z Bod kyi gtam dpe. Tibetan Proverbs, Library of Tibetan Works & Archives, Dharamsala 1996, Reprint 2007, s. 98. Przekład z tybetańskiego: Jakub Szukalski.

།ནང་ཚོགས་ཚོང་མི་རྒྱག
།དཔོན་གཡོག་ཤོ་མི་རྒྱག

ཞེས་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལས་བྱུང་ངོ༌།

wtorek, 5 listopada 2013

(16) Postępowanie łaskawego wybawcy

Nie będąc na zewnątrz, ani wewnątrz 
       przez cztery rodzaje podjęcia wielkiego postanowienia, 
patrzy na duszę wolną od przedmiotu i podmiotu
z rodzajem doświadczalnego poznania. 
Przestrzega wstrzemięźliwości 
       za pośrednictwem ciała, mowy i myśli. 
Jasno doświadcza świadomości, 
       a kiedy tylko postrzega takie uświadomienie, rozmyśla. 
Spełnia umysł i zasługę, stosując pięć dróg.1 
Wzruszony łaską działa dla siebie i innych. 
Szczególnie wzniosłych jest siedem szczegółów
zdobytych na tym miejscu niestworzonej świetlistości umysłu: 
zrozumienie, działanie, umysł, 
gorliwość, roztropność, skutek i zadanie. 
Jest to część piąta.

1  Drogę zebrania (tshogs lam), drogę używania (sbyor lam), drogę widzenia (mthong lam), drogę rozmyślania (sgom lam) i drogę oduczania (mi slob lam).

།།ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ནི། 
།གཏན་ཚིགས་ཆེན་པོའི་སྦྱོར་བ་རྣམ་པ་བཞིས། 
།ཕྱི་ནང་ལོག་ན་མེད་པས་གཟུང་འཛིན་བྲལ་བའི་སེམས། 
།ཉམས་མྱོང་ཤེས་པའི་རྣམ་འདུག་བཅས་བལྟ། 
།སྡོམ་པ་ལུས་ངག་ཡིད་སེམས་སྒོ་ནས་བསྲུང༌། 
།གསལ་ལ་རིག་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་སྟེ། 
།རྣམ་རིག་དེ་དམིགས་ཤེས་པ་དེ་ཙམ་སྒོམ། 
།ལམ་ལྔ་སྤྱད་པས་ཡེ་ཤེས་བསོད་ནམས་རྫོགས། 
།བདག་གཞན་གཉིས་དོན་ཐུགས་རྗེའི་ཤུགས་ཀྱིས་སྤྱོད། 
།ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་མེད་ཀུན་ཏུ་འོད་ཀྱི་ས། 
།དེ་ལས་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བདུན། 
།རྟོགས་སྤྱོད་ཡེ་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས་ཐབས་ཆེན་པོ། 
།འབྲས་བུ་འཕྲིན་ལས་ཙམ་ཁྱད་པར་འཕགས། 
།སྐབས་ལྔ་པའོ།།

niedziela, 3 listopada 2013

Zdrowa duma

Duma z cnoty to brak powodów do wstydu przez żywo obecną nieskazitelność. Taka duma, jeśli polega na prawdzie, nie jest brakiem pokory. Zachwycony doskonałością wywyższa cnotę, a własną osobę uniża. Skromne serce cieszy się obecnością szlachetnej towarzyszki.

(109) Nanksier Lopo

Uczeń tego duchownego

W opowieści o wielkim piewcy, Nanksierze Lopo1 pięć.


1  Cierpunk cienpo Nanksier Lopo (gyer spungs chen po sNang bzher Lod po). Zobacz o nim w przypisie 2 do Mowy końcowej do niezaburzonego dziedziczenia. 

Kompilator: Pa Tendzial Zankpo (sPa bsTan rgyal bZang po), 1419 r.
Źródło: rDzogs pa chen po Zhang zhung snyan rgyud kyi brgyud ba'i bla ma'i rnam thar, wyd. Gangs Ti se Bon gZhung Rig mdzod dPe tshogs/ deb nyer bzhi pa/ rDzogs chen snyan rgyud bka' rgyud skor bzhi, Amdo 2009, s. 18; także inne wydania, jak Lokesh Chandra, History and doctrine of Bon-po Niṣpanna-Yoga (w Śata-Pitaka Series 73), New Delhi 1968

Przekład z tybetańskiego i przypis: Jakub Szukalski

།བླ་མ་དེའི་སློབ་མ་ནི།

གྱེར་སྤུངས་ཆེན་པོ་སྣང་བཞེར་ལོ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལྔ།

sobota, 2 listopada 2013

Cnota

Cnota jest wiedzą.

Sokrates


Gdzie

Znawco, gdzie umrzesz?
Lasko, gdzie pękniesz?

 
Przysłowie tybetańskie, zaczerpnięte z Bod kyi gtam dpe. Tibetan Proverbs, Library of Tibetan Works & Archives, Dharamsala 1996, Reprint 2007, s. 81. Przekład własny z tybetańskiego.

།རྟོགས་ལྡན་གར་ཤི་དང༌།
།བེར་ཀ་གར་ཆག

ཞེས་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལས་བྱུང་ངོ༌།

czwartek, 31 października 2013

(108) Mądrość Tapiego Racy

Piąte: Nieprzygodne okazanie zrozumienia. Okazując dla siebie postać słowa, a dla innych wcielając się w chłopięcą postać wcielenia (zwaną po siangsiuńsku Tapim Racą), zdobył uświadomioną myśl, wcielał się w wiele niepewnych postaci i zbawiał od razu dziedzictwa wybrańców.1 Był obdarzony wieloma cnotami.

1  Dziedzictwo w tym ujęciu rozumiane jest jako strumień świadomości, dusza.
 
།ལྔ་བ་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི། བདག་དོན་དུ་བོན་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་ནས། གཞན་དོན་དུ་སྤྲུལ་བའི་སྐུ་བྱིས་པརཞང་སྐད་ཀྱི་ཏ་པི་ར་ཙ་ཟེར་བར་སྤྲུལ་ནས། རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ། སྐུ་མ་ངེས་པ་དུ་མར་སྤྲུལ། སྐལ་ལྡན་གྱི་རྒྱུད་གཅིག་ཆར་དུ་གྲོལ་བ་ལགས་སོ། །ཡོན་ཏན་དུ་མ་དང་ལྡན་ནོ།

środa, 30 października 2013

Osobliwości w społeczności

Społeczne pożywienie, ale osobiste solenie.
Społeczny majątek, ale osobiste używanie.

Przysłowie tybetańskie, zaczerpnięte z Bod kyi gtam dpe. Tibetan Proverbs, Library of Tibetan Works & Archives, Dharamsala 1996, Reprint 2007, s. 109. Przekład własny z tybetańskiego.

།སྤྱི་ཟས་ལ་སྒེར་ཚྭ།
།སྤྱི་ནོར་ལ་སྒེར་སྤྱོད།

བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལས་བྱུང་ངོ༌།

Dziewięć wielkich sprawiedliwości ཁྲིམས་ཆེན་དགུ་པོ།

Jest to dodatek do opisu postępowania samodzielnego namaszczonego.

Dziewięć wielkich sprawiedliwości to wystrzegać się dziewięciu:

trójki –
skracania życia (srog gcod pa),
brania niedanego (ma byin pa len pa)
i nieczystego działania (mi gtsang ba spyod pa)

       za pośrednictwem ciała (lus kyi sgo nas);

trójki –
plotkowania (ngag 'khyal),
obrażania (tshig rtsub),
wyrażania się nieściśle (don dang ma 'brel ba'i tshig)
1 
       za pośrednictwem języka (ngag gi sgo nas);

trójki –
mściwości (mnar sems),
dokuczliwości (gnod sems),
przewrotnego spojrzenia (log lta)

       za pośrednictwem wyobraźni (yid kyi sgo nas).

Dziękuję za pomoc Dźinpie Cetenowi (sbyin pa tshe brtan) z klasztoru Menri (sman ri).


1 Albo wypowiadania zdań niezwiązanych ze znaczeniem, czyli bezwartościowych, nic nie wnoszących, czy też mylących.

wtorek, 29 października 2013

(107) Cnoty Tapiego Racy

Czwarte: Dowody wykształcenia przygodnych i trwałych cnót. Dumny ze wszystkich bez wyjątku najwyższych i przygodnych doskonałości, uświęcił się bez pozostawienia zwłok.
 
བཞི་བ་ཐུན་མོང་དང་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྲུབ་རྟགས་ནི། མཆོག་དང་ཐུན་མོང་གི་དངོས་གྲུབ་མ་ལུས་པར་བསྙེམས་ནས། ཕུང་པོ་ལྷག་མེད་དུ་སངས་རྒྱས་སོ།

poniedziałek, 28 października 2013

(106) Miejsca Tapiego Racy

Trzecie: W jakich szczególnych miejscach przebywał za życia. Pościł w grocie w Taktap Sengie.1 Zdobywał doświadczenie niekłopotany ludzkimi zdaniami przez dziewięć lat.

1  Stag thabs Seng ge'i brag. Lew w Legowisku Tygrysa.

།གསུམ་པ་ས་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་གང་དུ་བརྟེན་པའི་ཚེ་དུ་བཞུགས་པ་ནི། སྟག་ཐབས་སེང་གེའི་བྲག་ལ་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ། ལོ་དགུ་མི་ཚིག་གིས་བར་མ་ཆད་པར་ཉམས་སུ་བླངས།

niedziela, 27 października 2013

Myśli o postępowaniu samodzielnego namaszczonego

Zależnie od postępowania, różne są spojrzenia na treść i duszę, na prawdę rzetelną i prawdę pozorną. Tutaj zamieszczę kilka myśli o tym, jak treść i dusza widziane są w postępowaniu samodzielnego namaszczonego, którego w buddyzmie indyjskim nazywa się pratjekabuddą (pratyekabuddha). Będzie to dodatek do opisu zawartego już wcześniej.
 
   Treść jest rzetelnością, tzn. materia jest prawdą obiektywną. Dusza jest pozornością, tzn. psychika jest prawdą subiektywną. Materia odnosi się tutaj do treści poznawczej. Jest prawdą obiektywną to, co się postrzega jako pewne, czyli stałość i znikomość. Niebo na przykład jest stałe, a wszystkie rzeczy znikome. Dusza oznacza tutaj istotę niepoznającą. Jest prawdą subiektywną to, co się postrzega jako niepewne, czyli wspomnienia, uczucia i sądy właściwe duszy. W tym postępowaniu odchodzi się od własnych mniemań, aby dojść do istoty rzeczy, do rzeczywistego rozumienia. Dlatego unika się rozproszenia, uchodzi od krążenia świata, wyrzeka się imienia i zewnętrznej treści. Rozumie się błądzenie własnej duszy, porzuca się wszystko, co związane jest z błędem, ucieka się poza krążenie i szuka rozumienia. Dusza nawraca się w ten sposób do stanu, w jakim była na początku. Widzi wszystko wokół jako przemijające, a siebie samą jako bezosobową. W ten sposób pozbywa się złudzeń i dochodzi do poznania stałości. Poznanie to jest ponadosobowe i nadprzyrodzone, ale ponieważ uwydatnia się prawdziwa własność duszy, widzący staje się spełnioną osobą. Chociaż w tym postępowaniu nie ma jeszcze nazwy dla spełnionej postaci, to zawiera się ona w postaci obrazowej, tzn. w samym wzorze wyrzeczenia i odejścia ponad zmysłowość i przyziemność jest już obecny widok spełnionej osoby.
   Tego rodzaju wyznawcy są małomówni (jeśli już coś mówią, to powtarzają świadectwa, przykazania, prawa i obowiązki). Nie podejmują większych wyzwań poza pokonaniem samego siebie. A jeśli mają objawienia łaski, nie przywiązują do nich wagi, bojąc się upaść w złudzenia.
   W chrześcijaństwie wzorem takiej osobowości wydaje się św. Franciszek z Asyżu, św. Szymon Słupnik i ojcowie egipscy. Jest to surowe i pokutne postępowanie, ale nie ma ono nic wspólnego z rozpaczą, czy rozgoryczeniem. Te osoby szukając ciszy i spokoju, odchodzą na ubocze, aby w radości zbawionych móc rozmyślać sprawy Boskie. Świat jest dla nich przeszkodą w rozmyślaniu, więc nie wdają się oni w żadne działalności światowe. Jest to dla nich zbytek. Utrzymują się skromnie z jałmużny, ale surowi w zasadach, nie przyjmują żadnych pieniędzy, a tylko pożywienie i dary potrzebne do życia. Niektórych mnichów żyjących według tego porządku spotkać można jeszcze na południu Indii i w Birmie. Jednak nie jest pewne na ile bliscy są oni wzorowi postępowania, jakiego się podjęli.