środa, 28 czerwca 2017

(109) Szkółka: Widok kształtu

1-2. Długi i krótki (ring ba dang thung ba gnyis)
3-4. Wysoki i niski (mtho ba dang dma' ba gnyis)
5-6. Okrągły i kanciasty (zlum po dang gru bzhi gnyis)
7-8. Składny i nieskładny (cha legs pa dang cha ma legs pa gnyis)

Uwaga. W przypadku wyrazu kanciasty w języku tybetańskim podane jest słowo truśi (gru bzhi), co dosłownie znaczy czworokąt, kwadrat. Tutaj, ze względu znaczeniowego zamiast czworokątny, kwadratowy wybrano słowo kanciasty, które obejmuje także trójkąty i inne wielokąty.

Widok kształtu (dbyibs kyi gzugs) w obecnym rozdziale został nazwany widokiem kształtnym (dbyibs gzugs).

piątek, 23 czerwca 2017

(108) Szkółka: Barwy poboczne

1-2. Barwa światła i mroku (snang ba dang mun pa'i kha dog)
3-4. Barwa słońca i cienia (nyi ma dang grib ma'i kha dog)
5-6. Barwa pyłu i mgły (rdul dang khug sna'i kha dog)
7-8. Barwa obłoku i dymu (sprin dang du ba'i kha dog)
9. Barwa mieszana ('dres 'chol gyi kha dog)

Co do tej ostatniej, Nima Tenzin (Nyi ma bsTan 'dzin) pisze: „Dziewięć z barwą mieszaną omówioną rzeczowo w Skarbcu (mDzod)”; co oznacza, że wyliczenie posiada osiem barw pobocznych, ale pismo o nazwie Skarbiec dodaje do tego barwę dziewiątą. Nima Tenzin pisze dalej: „Inni dla łatwego zrozumienia mówią, iż barwy mieszane to zielony, żółtoczerwony i tym podobne”.

czwartek, 22 czerwca 2017

(107) Szkółka: Barwy podstawowe

1. Biała (dkar po)
2. Czarna (nag po)
3. Czerwona (dmar po)
4. Niebieska (sngon po)
5. Żółta (ser po)

Skarbiec (mDzod) mówi: „Pięć rodzajów barw i szósta mieszana ('dres 'chol)”, gdzie mieszana jest barwą poboczną.

Ze względu na powyższe wyjaśnienie Nimy Tenzina (Nyi ma bsTan 'dzin), w którym barwa mieszana ('dres 'chol gyi kha dog) zrównana jest z barwą poboczną (yan lag gi kha dog), wydaje się rozsądne porównanie także barwy pobocznej z powszechnie przyjętym pojęciem barwy pochodnej albo drugorzędnej. Jednak dalsze wyliczenie barw pobocznych pokazuje, że takie porównanie nie jest zupełnie oczywiste czy uzasadnione.

(106) Szkółka: Widok barwy

1. Barwy podstawowe (rtsa ba'i kha dog)
2. Barwy poboczne (yan lag gi kha dog)

Inne możliwości tłumaczenia: barwy zasadnicze i barwy odgałęźne itp.

sobota, 17 czerwca 2017

piątek, 16 czerwca 2017

(104) Szkółka: Bliskoznaczność środowiska widoku

Środowisko widoku (gzugs kyi skye mched) i widoki będące w wewnętrznym zestawieniu pięciu znaczeń (don lnga'i nang tshan du gyur ba'i gzugs) to równoznaczniki.

Uwaga. Pięć znaczeń (don lnga) może oznaczać widoki, dźwięki, zapachy, smaki i dotyki, ale także pięć narządów, czyli serce, płuca, wątroba, śledziona i nerki. Ogólnie więc w pojęciu widoków będących w wewnętrznym zestawieniu pięciu znaczeń rozumiemy widoki zmysłowe albo widoki związane z postrzeganiem zmysłowym.