poniedziałek, 23 października 2017

(151) Szkółka: Bliskoznaczność widocznego zmysłu oka

Właściwość oka (mig gi khams), środowisko oka (mig gi skye mched) i widoczny zmysł oka (mig dbang gzugs can pa) to równoznaczniki.

Uwaga. Słowo właściwość (khams) użyte wyżej może też znaczyć obszar.

To należy do widocznego zmysłu oka.

wtorek, 17 października 2017

(150) Szkółka: Określenie widocznego zmysłu oka མིག་དབང་གཟུགས་ཅན་པ།

Przejrzysty, wewnętrzny proch występujący jako rodzaj sprawiający nieprzygodną okoliczność główną własnego skutku czucia oka.
(rang 'bras mig shes kyi thun mong ma yin pa'i bdag rkyen byed pa'i rigs su gnas pa'i nang gi rdul dwangs pa)

Uwaga. Określenie widoczny (gzugs can pa) jest w tym przypadku równoznaczne z wyrazem fizyczny.
 
To należy do widocznego zmysłu oka.

(149) Szkółka: Widoczny zmysł oka

1. Określenie (mtshan nyid) 
2. Bliskoznaczność (khyab mnyam) 
3. Kształt (dbyibs) 
4. Podział (dbye ba) 

To należy do podziału materii w znaczeniu wewnętrznym.

(148) Szkółka: Podział materii w znaczeniu wewnętrznym

1. Widoczny zmysł oka (mig dbang gzugs can pa)
2. Widoczny zmysł ucha (rna ba'i dbang po gzugs can pa)
3. Widoczny zmysł nosa (sna yi dbang po gzugs can pa)
4. Widoczny zmysł języka (lce'i dbang po gzugs can pa)
5. Widoczny zmysł ciała (lus kyi dbang po gzugs can pa)

To należy do materii w znaczeniu wewnętrznym.

piątek, 13 października 2017

(147) Szkółka: Zmysł

Uwaga własna. Tybetański wyraz dla zmysłu to łankpo (dbang po).1 To łankpo można też rozumieć jako władzę, moc, a w niektórych przypadkach także jako władcę. Podobnie jest ze znaczeniem sanskryckiego wyrazu indriya,2 będącego odpowiednikiem tybetańskiego łankpo. Należy zauważyć, że pojęcie zmysłu wiąże się ściśle z władzą, mocą, zdolnością, sprawnością (por. określenie zmysłu). Ta zależność jest także dostrzegalna w potocznym znaczeniu słowa zmysł. Na przykład Wielki słownik języka polskiego określa zmysł wzroku jako „zdolność organizmu do odbierania bodźców zewnętrznych i reagowania na nie (tradycyjnie: wzrok, słuch, smak, dotyk, powonienie)”; a zmysł artystyczny jako „szczególna zdolność do czegoś”. To drugie znaczenie można także przypisać buddyjskiemu ujęciu zmysłu, gdzie zmysł nie tylko jest zdolnością fizyczną do postrzegania treści (zmysł fizyczny – tzn. widoczny)3 albo zdolnością umysłową do poznawczego postrzegania treści (zmysł intelektualny, tzn. umysłowy),4 ale także może się odnosić do zmysłu wiary (dad pa), zmysłu gorliwości (brtson 'grus), zmysłu pamięci (dran pa), zmysłu zachwytu (ting nge 'dzin), zmysłu poznania (ye shes). Przez te znaczenia zmysł może dotyczyć wielu dziedzin nie tylko widocznych (fizycznych), umysłowych (intelektualnych), ale także słownych (moralnych) i duchowych (metafizycznych).

1  དབང་པོ།
2  इन्द्रिय
3  དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་པ། (dbang po gzugs can pa).
4  ཡིད་དབང༌། (yid dbang).

środa, 11 października 2017

Jedność postaciowa

Z jednej postaci Obecnego Świętego
wyrażani są wszyscy święci.

Sangs rgyas phal po che zhes bya ba shin tu rgyas pa chen po'i mdo (Wielka, bardzo obszerna opowieść o nazwie «Święty Powszechny»), sanskr. Buddha avatasaka nāma mahā vaipulyaṃ sūtra, ze zbioru świętych pism buddyjskich, Kandziur (bKa' 'gyur), t. 35, wyd. dPe bsdur ma, Pekin 2006-2009, s. 821.

Przekład z tybetańskiego: Jakub Szukalski

།དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་སྐུ་གཅིག་ལས།
།སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་བརྗོད་པ་ཡིན།

སངས་རྒྱས་ཕལ་པོ་ཆེ་ཞེས་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཆེན་པོའི་ མདོ་ལས་བྱུང་ངོ༌།

Ku czci mojego nauczyciela,
który tak spoczął
(14.09.2017 r.)
Czcigodny Lungtok Tenpej Nima
ལུང་རྟོགས་བསྟན་པའི་ཉི་མ་རིན་པོ་ཆེ།

(146) Szkółka: Bliskoznaczność materii w znaczeniu wewnętrznym

   Materia w znaczeniu wewnętrznym (nang don bem po) i widoczny zmysł (dbang po gzugs can pa) to równoznaczniki.
   W tym przypadku, wedle tej przypadłości, zdolność postrzegania treści przez pojawienie się szczegółu treści w sobie (rang la yul gyi rnam pa shar nas/ yul 'dzin nus pa) to określenie zmysłu (dbang po).
   Przejrzysty, drobny, wewnętrzny proch ożywiony w zdolności postrzegania treści przez pojawienie się szczegółu treści w sobie (rang la yul gyi rnam pa shar nas yul 'dzin nus su bskyed pa'i nang gi rdul phran dwangs pa) to określenie widocznego zmysłu (dbang po gzugs can pa).
   Umysł ożywiony w zdolności poznawczego postrzegania treści przez pojawienie się szczegółu treści w sobie (rang la yul gyi rnam pa shar nas shes pas yul 'dzin nus su bskyed pa'i yid) to określenie umysłowego zmysłu (yid dbang).
   To dlatego, że Wydzielenie miar (Tshad ma rnam 'byed) mówi: „Zdolność postrzegania treści przez pojawienie się szczegółów treści w sobie i zdolność poznawczego postrzegania tej właśnie treści to ożywiony przejrzysty, drobny proch i umysł – zmysł, widok zmysłowy i zmysł umysłowy”.