czwartek, 22 lutego 2018

(195) Szkółka: Określone jako przeszłość

Przyczyna słowa (bon de'i rgyu), przeszłość w czasie słowa (bon de'i dus su 'das pa) i przeszłość względem słowa (bon de la ltos te 'das pa) są jednoznaczne (don gcig). To jak przyczyna kielicha, która nastąpiła już w czasie kielicha.

Uwaga. Kielich był wcześniej podany jako przykład pojęcia możliwego bycia.

To należy do przeszłości.

piątek, 16 lutego 2018

(191) Szkółka: Twierdzenie o niezależnym składzie

Orzeczenie dźwięk jest niezależnym składem niestałych dzieł ponad tobą, ponieważ jesteś złożonością.
(sgra bon can/ khyod kyi steng gi byas mi rtag rnams ldan min 'du byed yin te/ khyod 'dus byas yin pa'i phyir)

Orzeczenie (bon can, odpowiednik chos can, sanskr. dharmin), mogące być też tłumaczone jako słowne, od słowa (bon/chos, sanskr. dharma), oznacza podstawę (gzhi) posiadającą dowód (rtags) i słowo (bon/chos). Np. jeśli przez dowód dzieła stwierdza się niestałość dźwięku, to dźwięk jest orzeczeniem i posiada dowód dzieła i słowo niestałości (dper na/ byas rtags kyis sgra mi rtag par bsgrub pa na/ sgra ni chos can yin zhing/ sgra rtags byas pa dang chos mi rtag pa gnyis dang ldan pa lta bu'o). Takie wyjaśnienie podaje Wielki słownik z Krainy Śniegów (Gangs lJongs tshig mdzod chen mo) opierając się na ustalonych wyjaśnieniach nauk buddyjskich.

Własne spostrzeżenia:

Mówiąc bardziej potocznie, możemy powiedzieć, że orzeczenie jest pewnym przedmiotem lub substratem w rozmowie. Jeśli jako orzeczenie weźmiemy sam dźwięk, to jest on dowiedziony przez dzieło czyli zaistnienie dźwięku w rzeczywistości i jest wyjaśniany jako niestały. Dzwoniąc dzwonkiem, słyszymy dźwięk, a po zaniku dźwięku rozum rozpoznaje dźwięk jako niestały. Zatem orzeczenie dźwięk posiada i dowód, i słowo. Orzeczenie w nauce buddyjskiej może być też zdaniem posiadającym status dowiedzionego i wyjaśnionego znaczeniowo albo zdanie poddawane pod dowód i wyjaśnienie, będące podstawą do rozmowy.

Zdanie „niestałość dźwięku” (sgra mi rtag pa) albo „niestały dźwięk” powraca często w sporach prowadzonych w szkołach wymowy buddyjskiej, dla przypomnienia, że same słowa nie mają znaczenia. Rozmówca występujący przeciw mówcy, używając takiego określenia („niestałość dźwięku”), stara się przeciągnąć rozmowę w nieskończoność, pokazując tym samym swoje ciągłe niezadowolenie i nieprzekonanie. W ten sposób wymusza też od mówcy więcej wyjaśnień w sprawie orzeczenia albo pociąga do wypowiadania kolejnych orzeczeń.

Co można powiedzieć o niezależnym składzie? Nie oznacza on żywiołowego dźwięku dającego się usłyszeć, ale orzeczenie dźwięku czyli taką podstawę dźwięku, która posiada dowód i słowo. To można wywnioskować także z określenia niezależnego składu, które mówi, że nie jest on ani materią, ani pojmowaniem. Dźwięk fizyczny natomiast należy do żywiołowości, która z kolei należy do materii. Orzeczenie dźwięku (sgra bon can) nie jest dźwiękiem fizycznym. Ale uwaga! Nie jest to też jakaś idea wieczna, gdyż orzeczenie przyrównane zostaje do niestałego dzieła. To jakby prawo ludzkie podlegające zmianom.

To należy do niezależnego składu.

sobota, 10 lutego 2018

(190) Szkółka: Określone jako niezależny skład

Jak niestałe dzieła ponad osobnikami i dźwiękami.
(gang zag dang sgra'i steng gi byas mi rtag lta bu'o)

Uwaga. Dźwięk (sgra) w tym ujęciu może oznaczać język, gramatykę.

To należy do niezależnego składu.

poniedziałek, 5 lutego 2018

(189) Szkółka: Określenie niezależnego składu ལྡན་མིན་འདུ་བྱེད།

Wyobrażony jako złożoność niebędąca ani materią, ani pojmowaniem.
(bem shes gang rung ma yin pa'i 'dus byas su dmigs pa'o)

Inne możliwości tłumaczenia ldan min 'du byed (niezależny skład): niepodrzędne przetwarzanie