(6) Szkółka: Określenie przypuszczenia གཞལ་བྱ།

Odpowiednie do zrozumienia wymiernie.

(tshad mas rtogs par bya rung ba)

Inne możliwości tłumaczenia: Odpowiednie do zrozumienia przez kryterium (lub przez miarę, wzór).

Nie ma ustalonego przekładu dla wyrazu gzhal bya. Gdyby go rozczłonkować, oznaczałby coś do (bya) rozważenia (gzhal) albo coś do zbadania, do sprawdzenia, do ocenienia. Stąd nasuwają się skojarzenia z określeniami przypuszczenie, sprawa. Niektóre słowniki mówią o dwóch przypuszczeniach (gzhal bya gnyis): o nazwie własnej (rang mtshan) i nazwie pospolitej (spyi mtshan). Pod tym względem można by jeszcze rozważyć inne możliwości przekładu.

To należy do bliskoznaczności treści.

(5) Szkółka: Określenie pojęcia ཤེས་བྱ།

Poznawalne umysłem.

(blos rig par bya ba)

Inna możliwość przekładu: Doświadczalne umysłem.

To należy do bliskoznaczności treści.

(4) Szkółka: Bliskoznaczność treści

Równoznaczniki (yin khyab mnyam):

1. Treść (yul)
2. Pojęcie (shes bya)

3. Przypuszczenie (gzhal bya)

4. Założenie (gzhi grub)
5. Bycie (yod pa) 
6. Słowo (bon) 
7. Możliwość (srid pa) 
8. Zależność (stosunek) (rten 'brel)

Wszystkie one są bliskoznaczne (yod khyab mnyam) z (9) bezosobowością.

To należy do pojmowalnej treści.

(3) Szkółka: Określenie treści ཡུལ།

Odpowiednie, by być utreściowionym przez umysł.

(blos yul du bya rung ba)

Inaczej: Odpowiednie, by stać się treścią przez umysł

Uwaga. W pozostałych tybetańsko-buddyjskich obrządkach (poza bonem) wyjaśnienie treści ujęto lepiej, bez stosowania w określeniu wyrazu określanego (yul). Tam więc mamy takie określenie treści: poznawalne umysłem / uświadamiane przez umysł (blos rig par bya ba).

To należy do pojmowalnej treści.

(2) Szkółka: Pojmowalna treść

W pierwszym są trzy:

1. Określenie (mtshan nyid)
2. Bliskoznaczność (khyab mnyam)
3. Podział (dbye ba)

To należy do podziału.

(1) Szkółka: Podział

1. Wykład o pojmowalnej treści (shes bya yul)
2. Wykład o pojmującym treściwym (shes byed yul can)

To należy do Szkółki.

(0) Szkółka: Wstęp

   W tym dziale przedstawię podstawy nauki tybetańskiej w oparciu o podręcznik sporządzony przez przełożonego Nimę Tenzina (Nyi ma bsTan 'dzin, 1813-1875), nazwany Thun mong sdud grwa'i rnam bshad rig pa'i blo sgo 'byed pa'i lde mig phas rgol log rtog 'joms pa'i thog mda' gshen bstan pad tshal rgyas pa'i nyi ma, czyli Objaśnienie przygodnej szkoły streszczeń: Klucz otwierający świadomą wyobraźnię, grom pokonujący przesądy przeciwników, słońce rozwierające gąszcze lilii objawienia wiernych.

   Piszę to dla własnego użytku, aby uporządkować wiedzę i dobrać właściwe wyrazy, aby poprawnie rozumieć tybetańską naukę, i dla pożytku innych, aby podzielić się własnymi odkryciami oraz wyjaśnieniami otrzymanymi od moich drogich nauczycieli, Jongzina Tenzina Namdaka (Yongs 'dzin bsTan 'dzin rNam dag) i Lungtoka Tenpeja Nimy (Lung rtogs bsTan pa'i Nyi ma), a szczególnie od Sieraba Namdziala (Shes rab rNam rgyal), który był moim nauczycielem w tym przedmiocie w klasztorze Menri (sMan ri) w Indiach w roku 2007 i od Jundrunka Dziaco (g.Yung drung rGya mtsho), który przebywa obecnie w świątyni Cziamma Ling w Polsce i stamtąd udziela mi wyjaśnień odnośnie tego przedmiotu.

Tłumaczenia słów mogą ulegać zmianom z biegiem czasu.

Duża część określeń, wyjaśnień i podziałów, które przedstawiono w tym dziale zgodnie z obrządkiem bon, jest zbieżna z naukami pozostałych czterech tybetańsko-buddyjskich obrządków.

W Nepalu, 2007 (zdjęcie: Takahiko Mori)