piątek, 29 września 2017

(141) Szkółka: Określenie środowiska dotyku རེག་བྱའི་སྐྱེ་མཆེད།

Takie zewnętrzne środowisko, które da się odczuwać czuciem ciała.
(phyi yi skye mched gang zhig/ lus shes kyis tshor bya'o)

Podano tutaj słowo dotyk, ale w języku tybetańskim jest ściśle użyty wyraz dotykane albo dotykalne (reg bya). Przetłumaczono jako dotyk, ponieważ ta forma złożenia czasownika (w tym przypadku reg) z czasownikiem czynić w czasie przyszłym (bya) jest często stosowana w języku tybetańskim do tworzenia rzeczowników odczasownikowych. Stąd od dotykania (reg byed) dotyk (reg bya), czyli rzecz dotykana lub dotykana rzeczywistość.

W ten sposób rozszerzamy tutaj nieco znaczenie wyrazu dotyk od zjawiska czynności zmysłowej do rzeczy dotykanej – czegoś do dotknięcia.

To należy do środowiska dotyku.

(140) Szkółka: Środowisko dotyku

1. Określenie (mtshan nyid)
2. Bliskoznaczność (khyab mnyam)
3. Podział (dbye ba)

To należy do podziału żywiołowości.

niedziela, 17 września 2017

(136) Szkółka: Smak gorzki

Smak niebielistki itp.

Tybetańska nazwa tikta (tig ta) może odnosić się ściśle do rośliny Swertia chirayita lub do kilku innych roślin. Lecznictwo tybetańskie wyróżnia wiele gatunków tikta, z których większość należy do rodzaju Swertia. Dlatego też tutaj podano ogólnie nazwę niebielistka (Swertia).

To należy do podziału środowiska smaku.

sobota, 16 września 2017

(135) Szkółka: Smak kwaśny

Jak smak amli.

Amla to nazwa popularna liściokwiatu garbnikowego (Emblica officinalis), nazywanego też agrestem indyjskim. Tutaj podano tę roślinę jako przykład nie tylko z powodu smaku, ale także z powodu tybetańskiej nazwy ciurura (skyu ru ra), pokrewnej z wyrazem ciurła (skyur ba) czyli kwaśny.

To należy do podziału środowiska smaku.